Chuyện về thanh gươm trong đá và những bí ẩn lịch sử

323

Chuyện về vua Arthur và thanh gươm trong đá là một trong những huyền thoại nổi tiếng nhất của Anh.

Suốt nhiều thế kỷ, câu chuyện này được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, qua các tác phẩm văn học của nhiều tác giả và nhà thơ khác nhau. Thanh gươm trong đá, vốn được một số người tin rằng chính là gươm của vua Arthur, là câu chuyện kể về một thanh gươm cắm trong đá, chỉ có thể được rút ra bởi vị vua đích thực của nước Anh. Không một người nào khác rút được thanh gươm khỏi đá, cho đến khi vua Arthur tương lai làm được điều tưởng chừng bất khả thi, minh chứng ông là người được chọn, và là hậu duệ chính thống của vua Uther Pendragon.

Tuy nhiên, câu chuyện về một thanh kiếm huyền bí cắm trong đá, lại không hoàn toàn chỉ gắn liền với huyền thoại vua Arthur nổi tiếng. Trên thực tế, một câu chuyện tương tự ít người biết xuất hiện ở vùng Tuscany, Ý. Được một số chuyên gia cho rằng là nguồn cảm hứng thực sự đằng sau truyền thuyết kia của Anh. Đây là thanh gươm trong đá của Thánh Galgano. Không như gươm của vua Arthur, một thanh gươm thật từ thế kỷ 12 được cho là thanh gươm Thánh Galgano cắm vào nền đá vẫn tồn tại đến ngày nay.

Thánh Galgano được xem là vị thánh đầu tiên, được phong thánh theo nghi thức chính thức của Nhà thờ Công giáo La Mã. Cuộc đời ông được biết đến chủ yếu qua quá trình phong thánh vào năm 1185, tức vài năm sau khi ông qua đời. Ngoài ra còn một số tác phẩm của các tác giả đời sau viết về cuộc đời của vị Thánh này.

Galgano Guidotti ra đời năm 1148 ở Chiusdino, tức tỉnh Siena của Ý ngày nay. Xuất thân trong gia đình tiểu quý tộc, ông trải qua thời tuổi trẻ là một hiệp sĩ giàu có, chỉ quan tâm đến những lạc thú trần tục mà cuộc sống mang đến. Galgano vừa kiêu ngạo vừa bạo lực. Tuy nhiên, tất cả thay đổi khi ông từ bỏ ý thức hệ về chiến tranh và sau đó chọn con đường trở thành tu sĩ. Con đường dẫn đến tu học của Thánh Galgano khởi nguồn từ lần nhìn thấy Tổng lãnh Thiên thần Michael, vị thần thường được miêu tả như Thánh Tướng.

Một phiên bản truyền thuyết kể rằng, Tổng lãnh Thiên thần Michael xuất hiện trước Thánh Galgano và chỉ cho ông con đường đến sự cứu rỗi, cũng như nơi mà ông nên đến để đạt được sự đó. Ngày hôm sau, Thánh Galgano tuyên bố ý định trở thành ẩn sĩ và vào cư trú trong hang động gần đó, khiến ông vấp phải chế giễu từ gia đình và bạn bè. Dionigia, mẹ của Galgano cố thuyết phục con trai gặp mặt hôn thê lần cuối trước khi hoàn toàn từ bỏ, mọi lạc thú trần tục. Vậy là, khoác lên trang phục quý tộc đắt tiền, ông cưỡi ngựa đến thăm vị hôn thê. Tuy nhiên, khi đang trên đường, con ngựa bất ngờ lồng lên, hất ông ngã. Ngay lúc đó, Galgano cảm thấy một lực vô hình nâng ông đứng dậy, rồi một giọng nói thần thánh không cưỡng được, dẫn ông đến Montesiepi, một ngọn đồi gần quê nhà Chiusdino của ông.

Khi đến chân đồi, giọng nói bảo Galgano đứng yên và nhìn lên đỉnh đồi. Ở đó ông nhìn thấy hình ảnh một đền thờ tròn, với Mười Hai Tông Đồ quay quanh Chúa Giêsu và Mẹ Maria. Tiếng nói chỉ dẫn ông leo lên đồi, và trong khi ông đang leo, hình ảnh ông thấy mờ dần.Khi lên đến đỉnh đồi, Galgano một lần nữa nghe thấy giọng nói. Lần này, giọng nói yêu cầu ông từ bỏ mọi ham muốn trần tục. Tuy vậy Galgano phản đối vì đó là chuyện nói dễ hơn làm. Ông nói để đạt được kỳ tích như vậy, cũng bằng như dùng kiếm đâm xuyên đá. Đơn giản là bất khả thi. Để làm rõ quan điểm, Galgano rút kiếm và cố đâm mạnh vào mặt đá. Nhưng trước sự ngạc nhiên và sửng sốt của ông, lưỡi kiếm xuyên thẳng qua đá, nhẹ nhàng như dao nóng qua bơ.

Hiểu được thông điệp thiêng liêng, Galgano ở lại ngọn đồi làm một tu sĩ khiêm tốn, sống cuộc đời khắc khổ. Trong khi sống cuộc sống giản dị và khiêm tốn, khác xa lối sống xa hoa quý tộc trước kia, thỉnh thoảng có nông dân ghé thăm, mong được ông ban phước lành. Thánh Galgano còn làm bạn với thú hoang xung quanh.

Theo một truyền thuyết khác, ma quỷ từng gửi sát thủ giả mạo tu sĩ đến giết Galgano. Tuy nhiên, vị Thánh sống sót qua thử thách vì những con sói hoang quanh đó tấn công kẻ giết người và hạ gục hắn ta. Ở tuổi 33 non trẻ, Galgano qua đời vào năm 1181 và được phong thánh bốn năm sau đó. Đám tang ông được xem là một sự kiện lớn vào thời điểm đó với sự có mặt của các giám mục và tu sĩ.

Năm sau, giám mục của Volterra đặt đồi Montesiepi dưới sự chăm sóc của tu sĩ Cistercian, biết rằng họ sẽ dựng đền tưởng niệm Galgano. Họ bắt tay xây dựng đền thờ hình tròn vào năm 1185, với tên gọi Capilla de Montesiepi. Nhà nguyện nằm ngay phía trên tu viện chính, lưu trữ thanh gươm huyền thoại của Thánh Galgano cho đến ngày nay. Suốt nhiều thế kỷ, hầu như ai cũng nghĩ thanh gươm trong đá ở Montesiepi là giả tạo, trừ những người mộ đạo nhất. Tuy nhiên, các nghiên cứu ở thế kỷ 21 cho thấy, rằng dựa trên thành phần kim loại, cũng như kiểu dáng, thanh gươm thực sự là từ thế kỷ 12. Gươm có thiết kế khá cơ bản, chuôi dẹt, hơi giống quả trứng bị cắt, trong khi phần chắn lưỡi là một thanh thép thẳng. Kiểu dáng này hoàn toàn giống với kiểu dáng vũ khí thế kỷ 12.

Năm 2001, phân tích kim loại của Luigi Garlaschelli thuộc Đại học Pavia, cho thấy thanh gươm thực sự rất cũ và không có bằng chứng rõ ràng chứng tỏ thanh gươm được làm giả mới đây. Phân tích mặt đất bằng radar cũng phát hiện thấy một khoang dài hai mét rộng một mét bên dưới thanh gươm được cho rất có thể là nơi, chứa thi thể Thánh Galgano. Trong khi đó, xác định niên đại bằng carbon xác nhận, rằng hai cánh tay xác ướp ở cùng một nhà nguyện tại Montesiepi, cũng có nguồn gốc từ thế kỷ 12. Mặc dù mới là thí nghiệm nhưng chúng phần nào phù hợp với truyền thuyết rằng bất cứ ai dám thử rút thanh gươm khỏi hòn đá đều bị đứt lìa hai tay.

Mặc dù nghiên cứu khoa học và bằng chứng chứng minh được, rằng thanh gươm cũng như cánh tay xác ướp ở Capilla de Montesiepi đã tồn tại khoảng thế kỷ 12, lại không phải là bằng chứng đáng tin cậy rằng thanh gươm trong đá thực sự là của Thánh Galgano, nhưng nó đã vén lên ít sự thật cho câu chuyện.

Giờ chúng ta sẽ cùng so sánh gươm của Thánh Galgano và gươm của Vua Arthur. Có người cho rằng thanh gươm trong đá huyền thoại của vua Arthur, không bắt nguồn từ vùng ven Celtic của Anh hay Pháp, mà là từ Ý. Cũng nên lưu ý, rằng câu chuyện đầu tiên kể về Vua Arthur kéo thanh gươm khỏi cái đe trên một hòn đá, xuất hiện trong một bài thơ của nhà thơ Pháp [Robert de Boron] thế kỷ 13. Và những bài thơ này được viết vài thập kỷ sau lễ phong thánh Galgano của Giáo hội La Mã. Vào lúc đó, câu chuyện về cuộc đời Thánh Galgano có lẽ đã lan truyền khắp Châu Âu, và truyền thuyết Vua Arthur cùng thanh gươm rất có thể được lấy cảm hứng từ câu chuyện trên.

Mặc dù hai câu chuyện có nhiều yếu tố tương đồng, chúng lại truyền tải thông điệp khác nhau, phục vụ mục đích khác nhau. Truyền thuyết vua Arthur và thanh gươm trong đá, thể hiện sự vinh quang thần thoại về Vua Arthur, để làm điều bất khả thi, minh chứng bằng việc rút được thanh gươm. Câu chuyện về thanh gươm của Thánh Galgano nói đến đức tin, sự khiêm tốn và con đường đến viên mãn bằng cách làm ngược lại là cắm thanh gươm vào tảng đá rắn chắc. Mặc dù câu chuyện về Thánh Galgano có lẽ chỉ là một huyền thoại gây tò mò, giống chuyện Vua Arthur và thanh gươm, nhưng di sản của nó lại khó mà bị lãng quên.

Đền thờ tròn ở Montesiepi vẫn còn đứng đó và giữ an toàn thanh gươm được tin rằng thuộc về Thánh Galgano, cũng như các cánh tay xác ướp mà người ta cho là thuộc về một người đàn ông dám thử rút thanh gươm đó ra. Các bức tường của tu viện Thánh Galgano trên Montesiepi vẫn sừng sững cao đã trở thành điểm du lịch nhờ vẻ đẹp lịch sử và kiến trúc và dĩ nhiên, nhờ huyền thoại.